Uroczystości 70. rocznicy śmierc…

15 lipca 2013 w Kated…

70. rocznica śmierci gen. Władys…

15 lipca o godz. 19.30 bę…

Jak wypełnić formularz "Claim to…

Należy podać wszystkie in…

Wniesienie sprawy do kolegium ds…

Employment Tribunal czyli…

Problemy w zakładzie pracy i kon…

W Wielkiej Brytanii dział…

Obowiązki pracownika

Każda osoba pracująca w Z…

Specjalne prawa osób zatrudniony…

Osoby poszukujące pracy m…

Dodatkowe prawa pracownika

Prawa wymienione w poprze…

Twoje podstawowe prawa

Każdemu, kto pracuje w Zj…

Pracownik czy robotnik?

a) pracownik Wedle bry…

«
»

Londyn dziś

Ktoś powiedział »Tu najwięcej dzieje się, tutaj też zarabia się największe pieniądze«. Ta zarozumiałość budzi niechęć innych Brytyjczyków. Jednak Londyn rzeczywiście ma w sobie coś wyjątkowego, nieuchwytnego, ekscytującego, kuszącego obietnicą sukcesu.

Jest stolicą Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Położony jest w pd.-wsch. Anglii, nad Tamizą, w obniżeniu Basenu Londyńskiego, otoczonego kuestami North Downs od południa i Chiltern od północy. Londyn zajmuje obszar otoczony obwodnicą M25 o średnicy ok. 50–60 km i powierzchni ok 1600 km2. Rozciąga się po obu stronach Tamizy. Jest największą aglomeracją miejską w Europie. Zamieszkuje go 7,375 mln mieszk. (2000 r.), z tego 2,874 mln zamieszkuje dzielnice centralne (City i 12 dzielnic Inner London), a 4,501 mln – 20 dzielnic podmiejskich (Outer London). Zewnętrzną granicę Wielkiego Londynu wyznacza Pas Zieleni (Green Belt), zaprojektowany w latach 50. XX w. w celu powstrzymania dalszej ekspansji miasta. Herbem najstarszej z dzielnic – City położonej na lewym brzegu Tamizy jest krzyż św. Jerzego, patrona Anglii, z mieczem św. Pawła, który z kolei jest patronem City. Tarczę herbową podtrzymują od końca XVII w. dwa smoki (przedtem były lwy). Pod tarczą i smokami przewija się łacińskie motto City: DOMINE DIRIGE NOS (Panie kieruj nami). Prawie 90% mieszkańców stanowią Brytyjczycy, pozostali to imigranci, głównie z byłych kolonii brytyjskich. Londyn jest największym miastem Zjednoczonego Królestwa, a także największym ośrodkiem bankowo-finansowym, przemysłowym, naukowym i turystycznym o znaczeniu międzynarodowym. Ma w nim siedzibę brytyjska Wspólnota Narodów; jest jednym z największych portów świata; jest jednym z trzech, oprócz Nowego Jorku i Tokio, światowych ośrodków tworzących Nowy Międzynarodowy System Finansowy (NIFS). Znajdujące się tam giełdy (kapitałowa Giełda Londyńska, banki, instytucje handlowe, finansowe i ubezpieczeniowe zatrudniają ponad 25% osób czynnych zawodowo. Instytucje finansowe są skupione w City, określanym także mianem Mili Kwadratowej (The Square Mile). To tutaj, wśród zabytkowych budowli, takich jak Tower czy katedra św. Pawła znajdują się nowoczesne gmachy instytucji finansowych oraz zarządy firm przemysłowych. Centrum usługowe Londynu rozrasta się zarówno w kierunku zachodnim, ku dzielnicy rządowej i Westminster, jak i w kierunku wschodnim. Na terenach dawnych nadbrzeży i magazynów portowych oraz nadbrzeżnych dzielnic robotniczych wybudowano przystanie jachtowe, nowe dzielnice mieszkaniowe i kompleksy nowoczesnych biurowców (m.in. Canary Wharf), do których przenoszą się stopniowo instytucje z City. East End pozostaje dzielnicą przemysłową. Stocznie zostały zastąpione dużymi zakładami elektrotechnicznymi i chemicznymi, jednak nadal najwięcej jest małych wytwórni odzieży, obuwia, mebli i artykułów spożywczych (dzielnica Limehouse). W West Endzie, okalającym City od zachodu, znajduje się dzielnica uniwersytecka (Bloomsbury) i British Museum, rozrywkowa dzielnica Soho z licznymi placówkami handlowymi oraz dzielnica rządowa z zabytkowymi budynkami Parlamentu i ministerstw, ciągnąca się wzdłuż ulicy Whitehall. Łączy się ona z Westminsterem i dzielnicami mieszkaniowymi Mayfair, Paddington i Belgravia, które od pd.-zach. sąsiadują z Kensington i Chelsa. Mieszczą się tam również centra handlowe (np. Harrods), siedziby towarzystw naukowych i instytucji artystycznych, sale koncertowe i muzea oraz tereny rekreacyjne. Na prawym brzegu Tamizy położona jest dzielnica Southwark, gdzie są zlokalizowane instytucje handlowe i kulturalne, małe zakłady, galerie, teatry, szpitale. Dzielnice w pd.-wsch. (Brixton, płn. Tottenham) i zach. (Notting Hill) części Londynu zamieszkują imigranci z byłych kolonii brytyjskich, głównie z Indii oraz Afryki. W zewnętrznych dzielnicach Londynu znajdują się luksusowe osiedla mieszkaniowe (Hampstead, Highgate), nowoczesne zakłady przemysłowe oraz tereny komunikacyjne (port lotniczy Heathrow) i rekreacyjne.

Londyn jest również wielkim centrum handlowym z licznymi giełdami towarowymi, w tym giełdy wełny, towarów kolonialnych, metali, paliw i złota. Mieszczą się w nim siedziby licznych banków krajowych, domów maklerskich, firm doradczych i konsultingowych oraz ponad 100 filii banków zagranicznych, m.in. ze Stanów Zjednoczonych (Merrill Lynch), Szwajcarii (Swiss Bank Corporation) i Niemiec (Deutsche Bank). Mieści się również najważniejszy na świecie rynek usług ubezpieczeniowych, w tym siedziba korporacji Lloyd’s of London, jedynej na świecie ubezpieczającej statki i inwestycje morskie. Ponadto w Londynie są zlokalizowane siedziby wielkich koncernów przemysłowych, takich jak Shell i British Petroleum, a także dziesiątki filii i przedstawicielstw firm ze Stanów Zjednoczonych, państw UE i Dalekiego Wschodu.

Londyn jest największym ośrodkiem przemysłowym W. Brytanii, o zróżnicowanej strukturze gałęziowej, z dominacją przemysłu wysokich technologii, w tym zakłady elektroniczne i elektrotechniczne należące do wielkich korporacji międzynarodowych (Epson, IBM, Apple). Usytuowane są one na pn.-wsch. przedmieściach Enfield i Ilford oraz na pd. peryferiach, w Croydon i Hayes. Na pn. krańcach aglomeracji, w Hatfield i Radlett, zlokalizowano zakłady przemysłu lotniczego British Aircraft Co. i Hawker Siddeley, w pd.-zach. dzielnicy Weybridge – zakłady Rolls-Royce. W Dagenham, we wsch. części aglomeracji, znajduje się wielka fabryka samochodów należąca do brytyjskiej filii Forda. Bliżej centrum mieszczą się liczne małe zakłady przemysłu odzieżowego, spożywczego (Cadbury, Carlsberg-Tetley), papierniczego, a także poligraficznego. Londyn jest jednym z największych na świecie jego ośrodków, obsługującym agendy rządowe, korporacje – mające swoje siedziby w londyńskim City, liczne instytucje naukowo-badawcze, a zwłaszcza redakcje brytyjskich pism o międzynarodowym zasięgu (m.in. gazety »The Times«, »The Guardian«, »The Observer«) oraz wielkie domy wydawnicze (Longman Group). Oprócz książek i czasopism produkuje on ponad połowę używanych na świecie banknotów i czeków (firma De La Rue).

W Londynie znajdują się wielkie studia filmowe Pinewood.

Wielki port handlowy jest zlokalizowany w dzielnicy Woolwich, ok. 10 km w dół rzeki od Tower. Dzięki pływom morskim w estuarium Tamizy, port londyński jest dostępny dla jednostek o zanurzeniu 11,2 m. Większość ładunków jest przeładowywana ze statków na barki, które dostarczają towary do zakładów przemysłowych po obu brzegach Tamizy, docierając do 225 km w głąb wyspy. Przeładunki w porcie w 2000 roku wyniosły 62 mln ton, z czego najwięcej przypada na surowce dla przemysłu spożywczego, włókienniczego, papierniczego oraz matale i paliwa. Porty kontynerowy i pasażerski obsługujące stolicę znajdują się w Tilbury, poza obrębem aglomeracji. Londyn jest wielkim węzłem komunikacji drogowej, w którym krzyżuje się dziewięć autostrad i pięć innych ważnych dróg krajowych. Wszystkie one łączą się z obwodnicą M25, biegnącą przez peryferie aglomeracji. Londyn ma 10 dużych dworców kolejowych. Pomimo tego, że w 1994 roku urochomiono bezpośrednie połączenie kolejowe z Paryżem i Brukselą (pociągi Eurostar) przez tunel pod cieśniną La Manche, znaczenie komunikacji kolejowej maleje. Rośnie natomiast znaczenie komunikacji lotniczej. Londyn posiada pięć dużych lotnisk w tym dwa międzynarodowe porty lotnicze: Heathrow (64,6 mln pasażerów, 2000 r.) na zachodnich przedmieściach i Gatwick (32,1 mln pasażerów). Komunikację krajową obsługują: Stansted (5,9 mln pasażerów w 2000 r.) oraz London City i Luton. Ruch wewnątrz aglomeracji usprawnia najstarsze na świecie metro, o łącznej długości 392 km (w tym 171 km pod ziemią), posiadające 267 stacji. Rocznie przewozi ono około 800 milionów pasażerów. Dojazdy do pracy umożliwia szybka kolej podmiejska. Brzegi Tamizy są połączone 28 mostami drogowymi i kolejowymi oraz trzema tunelami pod jej korytem.

Londyn jest wielkim ośrodkiem życia naukowego. Mają tu siedziby Towarzystwo Królewskie w Londynie, Uniwersytet Londyński i inne szkoły wyższe m.in. Królewska Akademia Muzyczna. W Londynie działa wiele znanych instytucji artystycznych m.in. Królewska Akademia Sztuk Pięknych, Opera Królewska w Covent Garden, Angielska Opera Narodowa w London Coliseum, ponad 40 teatrów (m.in. Teatr Królewski), 5 orkiestr symfonicznych, salony i teatry muzyczne, wielkie sale koncertowe, m.in. Royal Albert Hall. Londyn należy do największych na świecie ośrodków handlu dziełami sztuki i jest jednym z największych centrów muzealnych Europy. W ponad 60 muzeach i stałych galeriach są zgromadzone wielkie kolekcje. W Londynie znajdują się m.in.; British Museum z bogatymi zbiorami starożytnej sztuki asyryjskiej, egipskiej, greckiej, rzymskiej, a także średniowiecznej, prekolumbijskiej, indyjskiej i Dalekiego Wschodu (m.in. chińskiej, japońskiej) oraz numizmatyki; National Gallery z kolekcją malarstwa europejskiego od XIII do końca XIX w.; Tate Gallery z bogatymi zbiorami sztuki angielskiej XVI-XX w. oraz współczesnej sztuki światowej, z dobudowaną Clore Gallery, w której mieści się spuścizna J.M.W. Turnera, oraz położoną na drugim brzegu Tamizy galerią Tate Modern, gdzie obok stałych zbiorów są prezentowane wystawy czasowe sztuki najnowszej; Wallace Collection, kolekcja prywatna ze zbiorami malarstwa europejskiego, rzeźby, broni, porcelany z Svres oraz mebli francuskich; Victoria and Albert Museum ze zbiorami rzeźby, ceramiki, mebli, wyrobów z metalu (kolekcja sreber), ubiorów oraz sztuka Indii i Dalekiego Wschodu (m.in. chińskiej, japońskiej i koreańskiej), a także malarstwa angielskiego z lat 1700–1900, z licznymi oddziałami w zabytkowych rezydencjach Londynu; Courtauld Institute Galleries w Somerset House, gdzie eksponowane jest malarstwo europejskie z XIV–XVIII w. oraz obrazy impresjonistów i postimpresjonistów; Dulwich Picture College Gallery ze zbiorem malarstwa holenderskiego, angielskiego, francuskiego, włoskiego, i hiszpańskiego; National Portrait Gallery z kolekcją portretów od XVI w. oraz zbiorem fotografii; Queen’s Gallery w pałacu Buckingham, gdzie są wystawione wybrane dzieła sztuki będące w posiadaniu królowej Elżbiety II; William Morris Gallery ze zbiorami prac członków Arts and Crafts Movement; Percival David Foundation of Chinese Art z bogatą kolekcją chińskiej porcelany; Sir John Soane’s Museum, gdzie znajdują się m.in. obrazy W. Hogartha; Design Museum poświęcone nowoczesnemu wzornictwu przemysłowemu; Satchi Collection ze zbiorami sztuki nowoczesnej; wystawy czasowe są organizowane m.in. w Royal Academy of Arts, Hayward Gallery, Whitechapel Art Gallery, Serpentine.

Brytyjska stolica jest ważnym światowym ośrodkiem turystycznym i konferencyjnym. Rokrocznie ogromne dziedzictwo kultury materialnej i zbiory sztuki przyciągają około 27 mln turystów, w tym 11 mln z zagranicy. Najliczniej odwiedzane są: British Museum, National Gallery, muzeum Madame Tussaud’s, opactwo Westminster, Tower, katedra św. Pawła, Tate Gallery, Królewskie Ogrody Botaniczne w Kew, Natural History Museum. W 2001 r. najchętniej odwiedzanym obiektem (12 mln osób) była Kopuła Milenijna, wybudowana w Greenwich dla uczczenia przełomu tysiącleci. Duże znaczenie mają obiekty sportowe, w tym stadiony sportowe, korty tenisowe (Wimbledon), liczne tereny rekreacyjne (Green Park, Hyde Park itd).

Dodaj komentarz